“अन्न हे पूर्णब्रह्म” आपल्या भारतीय संस्कृतीत अन्नाला परब्रह्माचा दर्जा दिला गेला आहे. अन्न ही केवळ भूक भागवणारी गरज नाही, तर निरोगी आणि सन्मानाने जगण्यासाठीची मूलभूत आवश्यकता आहे. याच विचारातून लोकमंगल फाऊंडेशनने सुरू केलेली लोकमंगल अन्नपूर्णा योजना आज सोलापूरमधील शेकडो गरजू ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आधारस्तंभ ठरली आहे.
योजनेची पार्श्वभूमी आणि उद्दिष्ट
वृद्धापकाळ हा आयुष्याचा असा टप्पा आहे, जिथे माणसाला आधार, आपुलकी आणि काळजीची सर्वाधिक गरज असते. मात्र, आजही समाजात असे अनेक ज्येष्ठ नागरिक आहेत, ज्यांच्यासाठी दिवसातून दोन वेळचे जेवण मिळवणे ही मोठी समस्या बनते. याची अनेक कारणे आहेत:
- वाढत्या वयामुळे शरीराची क्षमता कमी होणे
- आर्थिक अडचणी आणि उत्पन्नाचा अभाव
- कुटुंबाचा आधार नसणे किंवा एकटेपणा
- शारीरिक व्याधींमुळे स्वयंपाक करणे अशक्य होणे
याच सामाजिक गरजेतून प्रेरणा घेऊन लोकमंगल फाऊंडेशनने ८ मार्च २०१३ रोजी लोकमंगल अन्नपूर्णा योजनेची सुरुवात केली. ज्येष्ठ नागरिकांच्या घरापर्यंत दररोज ताजे आणि गरम जेवण पोहोचवणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.
योजना कशी काम करते?
१. पात्रता आणि लाभार्थी निवड
- ६० वर्षांवरील गरजू ज्येष्ठ नागरिक या योजनेसाठी पात्र आहेत.
- विशेषतः कुटुंबाचा आधार नसलेले किंवा एकटे राहणारे ज्येष्ठ नागरिक प्राधान्याने निवडले जातात.
- वर्तमानपत्रांमधून जाहिराती देऊन गरजू व्यक्तींची माहिती संकलित केली जाते.
- प्राप्त माहितीची पडताळणी करून पात्र लाभार्थ्यांची निवड केली जाते.
२. जेवण तयार करण्याची प्रक्रिया
- मोठ्या आणि स्वच्छ स्वयंपाकघरात दररोज ताजे जेवण तयार केले जाते.
- अनुभवी आचारी आणि सहाय्यक कर्मचारी दर्जेदार व पौष्टिक जेवण तयार करतात.
- जेवण स्वच्छ डब्यांमध्ये पॅक करून वितरणासाठी सज्ज केले जाते.
३. घरपोच वितरण सेवा
- स्वयंसेवक शहरातील विविध भागांत जाऊन डबे थेट लाभार्थ्यांच्या घरी पोहोचवतात.
- ऊन, पाऊस किंवा धुके असो, कोणत्याही हवामानात ही सेवा अखंड सुरू राहते.
- वर्षभर दररोज दोन वेळचे जेवण नियमितपणे पुरवले जाते.
योजनेची सद्यस्थिती आणि भविष्यातील उद्दिष्ट
सध्या ही योजना सोलापूर शहरातील गरजू ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत पोहोचत आहे. फाऊंडेशनचे पुढील उद्दिष्ट खालीलप्रमाणे आहे:
- सध्या ४५० लाभार्थी ज्येष्ठ नागरिकांना दररोज जेवण दिले जाते.
- लवकरच १,५०० ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत सेवेचा विस्तार करण्याचे लक्ष्य आहे.
- भविष्यात भारतातील कोणताही ज्येष्ठ नागरिक अन्नाअभावी उपाशी राहू नये, हे अंतिम उद्दिष्ट आहे.
देणगीद्वारे सहभाग, तुम्हीही मदत करू शकता
एका ज्येष्ठ नागरिकाच्या एका टिफिनचा दरमहा खर्च ₹१,५०० आहे.
| तपशील | रक्कम |
|---|---|
| एका लाभार्थ्याचा मासिक खर्च | ₹१,५०० |
| सध्याचे लाभार्थी | ४५० |
| एकूण मासिक खर्च | ₹६,७५,००० |
समाजातील दानशूर व्यक्ती, संस्था आणि कॉर्पोरेट्स CSR उपक्रमांतर्गत या सेवेला हातभार लावू शकतात. एका ज्येष्ठ नागरिकाच्या एका महिन्याच्या जेवणाची जबाबदारी स्वीकारणे हीदेखील समाजासाठी मोठी सेवा ठरते.
अन्नदान म्हणजे माणुसकीची जपणूक
वृद्धापकाळात माणसाला केवळ अन्नाची नाही, तर आपुलकीची आणि आधाराचीही गरज असते. लोकमंगल अन्नपूर्णा योजना गरजू ज्येष्ठ नागरिकांच्या आयुष्यात हीच मायेची साथ पोहोचवते. एका जेवणाच्या डब्यातून केवळ भूक भागत नाही, तर “कोणीतरी आपली काळजी घेत आहे” ही भावनाही पोहोचते.
चला, या सेवाकार्यात सहभागी होऊया. लोकमंगल अन्नपूर्णा योजनेला मदत करून एका ज्येष्ठ नागरिकाच्या चेहऱ्यावर हास्य फुलवूया.